logo.jpg (60587 bytes)

WYPISY Z KRONIK SZKOLNYCH

Kroniki są niezwykle cennym źródłem informacji o historii szkoły i jej tradycjach zmieniających się okolicznościach, które wpływały na kształtowanie się obyczajowości środowiska szkolnego. Tekst kroniki pisany był początkowo w języku rosyjskim, a następnie po polsku. Zapisów dokonywali zarówno pracujący w niej nauczyciele, jak i inspektorzy wizytujący placówkę. Niektóre z nich z punktu widzenia współczesnego czytelnika wydają się wręcz humorystyczne, niemniej jednak dzięki nim możemy sobie wyobrazić, czym była wówczas szkoła, jacy byli jej uczniowie i nauczyciele, do czego przywiązywano największą uwagę.
Ta historia jest żywa do dziś. Prezentujemy fragmenty najbardziej charakterystyczne i znaczące dla poszczególnych etapów rozwoju szkoły.


1866    1867    1872     1874    1875    1876     1901    1902    1916    1921-1922     1924    1927    1928     1932    1933    1935-36     1937/38    1938    1939/1944     1954    1962-1963    1981     1988    1990 


Rok 1866

Szkołę powszechną we wsi Wrotków otwarto w miesiącu styczniu 1866 r. Szkoła ta nie ma swojego oddzielnego budynku, a mieści się w jednym pokoju, wynajmowanym przez społeczeństwo u wieśniaka. W czasie przeglądu szkoły 5/17 stycznia zaobserwowano, że w jednym pomieszczeniu uczy się ponad 20 dzieci obojga płci. Nie ma żadnych mebli szkolnych, dzieci uczą się stojąc. Nauczycielce udzielono wskazówek, jak uczyć dzieci metodą poglądową i jak powinna prowadzić "gospodarstwo szkolne". W tym celu wydano nauczycielce księgę do wpisywania kwot dochodów i wydatków sum zbieranych na utrzymanie szkoły. W tej sprawie pouczono też wójta gminy, ławnika, sołtysa i pisarza gminnego. Podpisano przez Naczelnika Dyrekcji Aleksandra Teodorowicza.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

15 / 27 marca 1866

Dzieci zbierają się i uczą w tej samej chacie i w tych samych warunkach, tj. nie mając na czym usiąść i oprzeć książki i deseczki. Za pilną i rozumną naukę języka rosyjskiego i polskiego wręczono nauczycielce w nagrodę dla uczących się dzieci, uwzględniając ich sukcesy, wręczono do podziału 6 rubli, a na zakup materiałów piśmiennych dla dzieci 3 ruble.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

27.03 / 8.04.1867

Szkoła funkcjonuje jak w ubiegłym roku, tj. w tej samej chłopskiej izbie, bez żadnych mebli, dzieci mogą kolejno przysiąść na jednej ławce i na skrzyniach. Tymczasem młodsze dzieci rozpoczynające naukę, pracują nad czytaniem starą metodą, uczą się sylab, chociaż nie potrafią rozróżniać liter. Nauczycielce polecono zmianę metody nauczania. Na budowę budynku dla Szkoły prawie nie ma nadziei, ponieważ nie ma kto zająć się tym.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

1.06.1872

Uczniowie 3 oddziałów uczą się z elementarza, czytają i opowiadają przeczytany tekst, nauczyciel prowadzi rozmowy o czytanych tekstach. Nowy tekst czytali niedostatecznie, treść opowiadali słabo. Tylko jedna dziewczynka wyuczyła się na pamięć artykułu z książki, jednak w czasie rozmowy okazało się, że i ona niczego nie umie. Pisali po jednej linijce, powoli i nieładnie. W oddziale drugim tylko 2 uczennice piszą z książki na papierze, pozostali piszą tylko na deseczkach. Nauczyciel Sokulski zniszczył księgę wpisów i wyrwał wiele kartek na materiał klasowy, dlatego obecny nauczyciel uznał za konieczne założyć nową księgę. (To kronika istniejąca do dnia dzisiejszego.)

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

20.02.1874

Pokój klasowy - na 40 osób, urządzony skromnie. Są 3 ławki najprostsze i niewygodne. Stół nauczyciela jest niewygodny. Od grudnia 1873 jest nowy nauczyciel. W księdze zapisów na 1874 r. zapisano 9 uczniów i 8 uczennic. Teraz sa w szkole liczydła, nauczyciel mówi, że uczył na nich, ale z liczydeł nie zdjęto zbędnych "ziarenek", to lepiej byłoby w ogóle nie uczyć. Widzę w tym niesumienność nauczyciela.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

2.10.1875

W wyposażeniu klasy nie ma poprawy. Izba klasowa - jedna z najgorszych w całej dyrekcji. Stół nauczyciela nie nadaje się.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

22.02.1876

W pokoju klasowym zrobiono podwójne ramy, stół dla nauczyciela i 3 krzesła. Pokój jest niewygodny nawet ze względu na swoje położenie, ten na prawo od wyjścia byłby wygodniejszy. Na rok szkolny 1875/76 zapisano 9 uczniów i 17 uczennic. Naukę rozpoczęto 1/13 listopada. Są 4 oddziały, ale w trzecim oddziale tylko jedna uczennica.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

17.04.1901

Przeprowadzono wizytację szkoły. Dzienniki, dokumenty i biblioteka - w porządku. Tablice należy pomalować czarną farbą. Uczniowie czytają i opowiadają po rosyjsku zadowalająco. Uczniowie starszej grupy znają tabliczkę mnożenia, jeden uczeń potrafi zapisać numerację do miliona. Z "Prawa Bożego" dzieci na pytania odpowiadały zadowalająco. "Imiona Ważniejszych Osób" dzieci znają. Jeden uczeń otrzymał nagrodę - kalendarz na rok 1901.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

7.10.1902

Prowadzona korespondencja na temat budowy nowego budynku szkolnego. Ostatnia przesyłka książek z dyrekcji do szkoły była w 1901 roku 26.XI za 19 rubli i 95 kopiejek. Do biblioteki potrzebny jest rosyjsko-polski słownik Dubrowskiego, mapa półkul, ruchomy alfabet.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1916

Byt nauczycielski znacznie się polepszył - pensja zasadnicza 100 koron, za kierownictwo 16 koron i na kancelarię 15 koron rocznie; następnie 20 funtów mąki, 4 funty cukru, nafta co miesiąc (w miarę możliwości), drzewa 16 sążni na rok.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1921 - 1922

20 września rozpoczęły się w szkole wakacje kartoflane, które trwały do 6 października.
1 października odbył się powszechny spis ludności w Rzeczypospolitej Polskiej, w którym wzięli udział nauczyciele szkoły. 8.IV w szkole odbyła się konferencja ogniska dla nauczycieli gminy, na której lekcję z historii polskiej pt. "Bitwa pod Racławicami" poprowadziła nauczycielka Wiktoria Rajtanówna.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1924

Zaraz po Wielkiej Nocy dzieci zasadziły na terenie szkoły 50 świerków i 50 modrzewi dwuletnich ofiarowanych bezpłatnie przez zarząd lasów ordynacji kozłowieckiej. Rok szkolny zakończył się popisem. W części pierwszej były deklamacje i śpiewy, w drugiej zaś odegrano dwie komedyjki: "Pan Bekalski" i "Kolega z oślej ławki"

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1927

Dnia 19 czerwca 1927 r. Ignacy Mościcki Prezydent Rzeczypospolitej Polski był w Zemborzycach - folwarku. Szkoły gminy nie brały udziału, gdyż p. Adamczewski Stefan z Zemborzyc uważał, że Pan Prezydent jest gościem wyłącznie "Kółek Rolniczych". Odbyło się zebranie kierowników szkół, na którym postanowiono pożegnać Prezydenta w przejeździe z Zemborzyc do Lublina. Dnia 20 września 1927 r. wszystkie szkoły gminy Zemborzyc zebrały się koło drogi prowadzącej do Majdanu Wrotkowskiego i przejeżdzającego Prezydenta obsypały kwiatami.

arrowdartup.gif (3389 bytes)   

 

Marzec 1928

Członkowie kółka rolniczego założyli w szkole radio, opodatkowując się po 30 zł. od osoby.
W niedziele i święta członkowie kółka korzystali z wykładów o treści rolniczej. Drugi cel działalności radia to pogadanki dla dzieci, na które one chętnie przychodziły i bardzo wiele korzystały.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

7 maja 1932

Przed zakończeniem roku szkolnego odbyła się wspólna fotografia każdego oddziału osobno ze swoimi wychowawcami. Pojedyncza fotografia kosztowała 45 groszy.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1933

22 maja 1933 r. odbyła się pierwsza wycieczka nad morze. W wycieczce wzięło udział dziewięcioro dzieci starszych klas. Na wycieczkę składali się po 15 zł, resztę po 10 zł dała opieka szkolna. Po tygodniowym pobycie szczęśliwie wrócili, ale wrócili "razem z morzem". Do końca roku nie tylko opowiadali o morzu, zdawało się, że powódź zalała szkołę. W rezultacie oddział strzelecki postanowił zrobić kajaki i pojechać do Gdyni. Pojechało ich dwóch i wrócili szczęśliwie po trzech tygodniach. Nie mniej Kolumb cieszył się z odkrycia Ameryki niż Wrotków, że udało mu się być nad morzem i to prawdziwym polskim morzem.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1935 - 36

7.VI Szkoła zgodnie z postanowieniem Opieki Szkolnej urządziła imprezę w postaci loterii fantowej, dochód przeznaczając na świetlicę szkolną. Impreza udała się nadspodziewanie. Fanty przeważnie znosiły dzieci. Ogólna ilość wynosiła 209 fantów. Biletów wypuszczono 400. Prawie wszystkie fanty były wartościowe: 30 kur, 18 królików, półmiski, flakony i koszyki.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1937 / 38

Dnia 19.III na zebraniu klas VI pod przewodnictwem pani Misiaczkowej wysunięto projekt ufundowania sztandaru. Po jednej stronie ma być wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej, a po drugiej orzeł. Sprawa ta była omówiona na konferencji Grona Nauczycielskiego w dniu 25.III i ustalono, że całość będzie kosztowała 300 - 400 zł. Sprawę tę powtórnie omówiono na zebraniu rodzicielskim, na którym postanowiono dać od dziecka po 50 groszy oraz w dniu 5.V urządzić festyn z loterią i zabawą na ten cel. Ogólnie otrzymano ok. 400 zł. i sztandar został obstalowany. Ma być wykonany z najlepszego materiału. Termin wykonania 15.X.1938 r.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

6.XI.1938

W tym dniu odbyło się w budynku szkolnym głosowanie do sejmu. Na podkreślenie zasługuje fakt, że frekwencja przy głosowaniu była nadzwyczajna.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1938

W dniu Święta narodowego w dwudziestą rocznicę odzyskania niepodległości, dziatwa szkolna poszła na nabożeństwo z nowym sztandarem. Zainteresowanie sztandarem było nadzwyczajne. Droga do szkoły do końca Wrotkowa to istny szpaler społeczeństwa, które wyszło przed domy, aby podziwiać sztandar polskiej szkoły.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1939 - 1944

Na skutek wojny niemiecko - polskiej rok szkolny nie rozpoczął się 1.IX, bo w budynku szkolnym odbyła się mobilizacja. 24.IX na Wrotków przybyły wojska niemieckie. 1.X zaczęły się zajęcia szkolne - lekcje odbywały się normalnie, biorąc pod uwagę, że jest wojna. 1.I.1940 r. władze zarządziły, że zostaja zwolnione z pracy nauczycielki mężatki. Władze niemieckie wydały nakaz, aby dzieci powyżej 12 lat były zatrudnione przy kopaniu okopów wokół Lublina.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1954

10 czerwca 1954 r. - szkoła była gospodarzem letnich igrzysk harcerskich, w których brało udział 18 szkół z powiatu lubelskiego.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1962 - 1963

Szkoła pracuje pod kierunkiem pana Henryka Szymańskiego. Uruchomiono w Bożym Darze stację przekaźnikową. Do szkoły kupiono telewizor marki "Klejnot". Jest to pierwszy telewizor w całej dzielnicy. Szkoła staje się ogniskiem kultury dla środowiska.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

Rok 1981

Prace przy budowie nowej szkoły nabierają rozmachu, pomagają przy nich rodzice. Dyrektor organizuje prace społeczne. Przy Komitecie Rodzicielskim zostaje powołana Komisja do spraw Budowy Szkoły. Przewodniczącym komisji zostaje pan Norbert Wojciechowski. Przedsiębiorstwo "Elektroprojekt" wypożycza nam dwie sale konferencyjne. Będą uczyć się tam dzieci klas II i III.

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

17 września 1988

W naszej szkole odbyła się wojewódzka inauguracja roku szkolnego, na którą przybył kurator Zbigniew Kaznowski. Gość wręczył nagrody i wyróżnienia za osiągnięcia sportowe uczniów w minionym roku szkolnym

arrowdartup.gif (3389 bytes)

 

18 października 1990

Od 1 września wprowadzono nauczanie religii w szkołach. 18 października odbyła się uroczystość poświęcenia krzyży, które zostały zawieszone w salach lekcyjnych. Na uroczystość przybył ks. Biskup R. Karpiński.

arrowdartup.gif (3389 bytes)